Yazı Detayı
29 Haziran 2016 - Çarşamba 14:42
 
İslami Kavramlar: SALÂT (9)
Nizameddin Demir
abdullahaziz@islammedya.com
 
 

Şimdi ise  bazı fıkıh kitaplarında  ve bazı İlmihal kitaplarında  "salatla" ilgili yer alan açıklamaları verelim:

1-  "Namaz luğatte "dua etmek" yahut "hayır duada bulunmak"tır.   (....)  Şer'an  İslami ıstılahta namaz; tekbir ile başlayıp selam ile  tamamlanan özel hareket ve sözlerden ibaret bir ibadettir" (Prof.Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ans. C/1, sh:383)

2-  "Namaz, lügatte hayır duada bulunma anlamını ifade eder. (.......)  Fıkıhçıların ıstılahına göre namaz, iftitah tekbiri ile başlayıp selâmla sona eren, kendine mahsûs şartları bulunan sözler ve fiillerdir."  (Abdurrahman Cezirî, Dört Mezhebe Göre İslâm Fıkhı- C/I, sh:155. Bahar Yayınları. İst.)

3-  "Salât lügatta dua mânâsına gelir. Yani hakikî lügat mânâsı budur. Cumhurun kavli de budur. Cevherî ve diğer lügat uleması bu mânâya cezm etmişlerdir. Çünkü şeriat gelmezden önce Arabların dilinde şâyî olan mânâ bu idi. Sonra şeriat, erkân-ı mahsusa mânâsına nakletti. Bazıları, «Salât kelimesi çantıları sallamak mânâsında hakikat, erkân-ı mahsusa mânâsında lügavî mecâzdır. Zira namaz kılan kimse rukû ve secdelerinde çantılarını sallar. Dua mânâsında ikinci bir mertebede istiarey-i tasrihiyedir ve dua eden kimseyi gösterdiği huşû hususunda rukû ve secde edene benzeterek yapılmıştır.» demişlerdir. Tamamı «Nehir»dedir.

Usul-i fıkıh uleması (namaz ve oruç mânâlarına gelen) salât ve savm gibi şer'î mânâlara delâlet eden sözler hakkında ihtilâf etmişlerdir. Bu kelimeler lügat mânâlarından alınıp şer'î hakikatlara nakledilmişler midir? Yani aslî mânâlarına itibar kalmamış mıdır? Yoksa aslî mânaları itibarda kalmak şartiyle bu mânâlara birtakım şer'î kayıtlar mı ziyâde edilmiştir? Bazıları birinci kavli, yani şer'î hakikatlara nakledildiklerini tercih etmişlerdir. «Gâye» sahibi bu kavli daha yerinde bulmuş ve ta'lil ederek, «Çünkü namaz okumak bilmeyen kimsede duasız da mevcuttur.» demiştir. Birtakımları ikinciyi, yani aslî mânâlarının itibarda kaldığını namaz da dua mânâsına yalnız erkân-ı mahsusa mânâsı ziyade edildiğini söylemişlerdir. Bu takdirde mecâzen cüz'ü zikirle kül kasdedilmiş demektir. Nitekim «Nehir»de böyle denilmiştir.

NAMAZDAN murad, beş vaktin farzlarıdır. Bunlar her mükellefe farz-ı ayın, yani bizzat kendisine farzdır. Farz-ı ayın denilmesi bundandır. Farz-ı kifâye böyle değildir. Çünkü o toptan mükelleflere kifâyet yolu ile farz olur. Şu mânâya ki: İçlerinden biri veya birkaçı yaparsa ötekilerden borç sâkıt olur. Hiç biri yapmazsa hepsi günahkâr olurlar.

Mükelleften murad, akil bâliğ olan müslümandır. Velev ki kadın veya köle olsun. Bilicmâ tâbirinden maksat, kitab ve sünnetle sabit olmuştur demektir.

Namaz, İsrâ gecesinde (yani peygamber (s.a.v.)'in göklere çıktığı gecede) farz olmuştur. Bunu İsmail Nablusî dahi «Ahkâm» nâmındaki kitapta nakletmiş; sonra şunları söylemiştir... (.......)"  (İbn-i Abidin, Reddü'l-Muhtar,C/2, sh:5-6, Şamil Yay.İstanbul)

4-  " Namazın Manası: Namazın arapça karşılığı salâttır. Salât,sözlükde duâ anlamına gelir.
Salât kelimesi,İslâm'dan önce de Araplar tarafından duâ,istiğfar ve rahmet anlamında kullanılıyordu. Salât kelimesinin Kur'ân'da duâ mânâsında kullanıldığı yerler vardır. "Onlara salât (dua) et, çünkü senin duan onlar için sükûnettir." (Tevbe Suresi: 103

"Allah ve melekleri o peygambere çok salât ederler. Ey iman edenler, siz de ona salât ü selam edin" âyetlerinde geçen salât kelimesi duâ, istiğfar ve rahmet mânâlarına gelir.
İslâm'dan önce Araplar arasında bilinen bir namaz şekli yoktu. Ayet-i kerimede de, "Onların Kabe huzurundaki duâları,ıslık çalmak ve el çırpmaktan başka değildi"(Ahzab Suresi:56.) buyurularak,cahiliye Araplarının bu ibadet şekli, "Ey Adem oğulları,her mescidde ziynetinizi alın (elbisenizi giyin)," (Enfal Suresi: 36.) ayetiyle de Câhiliye Araplarının Kabe'yi çıplak tavaf etmeleri kınanmıştır.

Kur'ân namazdan yüzlerce defa bahseder. Namaz, Kur'ân'da "salât" (namaz), "dua" (reca, niyaz, çağırma), "zikir" (hatırlama), "tesbih" (tazim), "inabe" (dönüş,bağlılık) kelimeleriyle muhtelif şekillerde geçer.
İslâm dininde ilk farz kılınan ibadet namazdır. İlk zamanlarda namazın,sabah ve akşam kılınan ikişer rekattan ibaret olduğu rivayet edilir. Gece ibadeti ise, Kur'ân-ı Kerim okuma şeklinde idi. (Müzemmil Suresi : I-6)

Bugün kıldığımız beş vakit farz namaz,hicretten önce farz kılınmıştır. Kur'ân-ı Kerim, ibadetler içinde en fazla önemi namaza vermiştir. Kur'ân da "salât" ve bu kökten türeyen kelimelerin yüze yakın âyette geçtiğini, bu âyetlerin çoğunun "namaz kılınız" şeklinde sürekli tekrar eder emirler olduğunu düşünün.

Kur'ân'da devamlı geçen zikir, rüku, secde, kıyam gibi kelimelerle de çok yerde namazın kastedildiğini göz önünde bulundurursak, Kur'ân'ın namaza ne kadar çok önem verdiğini daha kolay anlarız. Allah'ın emirlerinin namaz üzerinde bu şekilde yoğunluk kazanması sebebiyledir ki, öteden beri, namazın dinin direği olduğu, namazı terk edenin çok büyük bir günah ve vebal altında olacağı söylenmistir.

Kur'ân-ı Kerim, farz namazların sayısını, rek'ât sayısını açıkça beyan etmemiş, ilerde geleceği üzere namaz vakitlerine temas edilmiştir. Kur'ân-ı Kerim'in kapalı ve öz ifadelerini açıklama yetki ve görevi sebebiyledir ki, Rasulullah Efendimiz namaz vakitlerini, rek'ât sayılarnı, namazın kılınışını, âdâbını,erkanını müslümanlara bütün ayrıntılarıyla öğretmiş, "Ben nasıl namaz kılıyorsam,siz de öyle kılın."(Selamet Yolları :l/33l ) buyurarak Müslümanlar için bu konuda örnek ve rehber  olmuştur.

Kur'ân-ı Kerim, namazın şeklinden ziyade manası, önemi, muhtevası ve gayesi üzerinde durur. Kur'ân'da namazın huşû, hudû taatle kılınması emredilmiş, namazın kişiyi bütün kötülüklerden çirkin işlerden alıkoyacağı belirtilerek, Müslümanların namazda iken Allah'ın huzurunda olduklarının şuuruna varması ve bu şuurun  namaz dışında da devam ettirilmesi istenmiştir...."   (Rauf Pehlivan, Büyük Kadın İlmihali, sh:194-195. Motif Yay.İst.)

 
Etiketler: İslami, Kavramlar:, SALÂT, (9),
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN İMAMET HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ -5-
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN İMAMET HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ -4-
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN İMAMET HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ -3-
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN İMAMET HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ -2-
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN İMAMET HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ - 1-
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN SAHABE HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ - 3-
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN SAHABE HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ -2-
29 Haziran 2016
ZARURİ BİR AÇIKLAMA
29 Haziran 2016
ŞİA'NIN SAHABE HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ -1-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -8-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -7-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -6-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -5-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -4-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -3-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -2-
29 Haziran 2016
EHL-İ BİD'A FIRKALARDAN ŞİA -1-
29 Haziran 2016
Ölen Kafire Dua Edilir mi?
29 Haziran 2016
Keffarette Delilimiz HADİS'TİR
29 Haziran 2016
Halimizden memnun muyuz!.
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (11)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (10)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (8)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (7)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (6)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (5)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (4)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (3)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (2)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SALÂT (1)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: CEMAAT (5)
29 Haziran 2016
İslami Kavramalr: CEMAAT (4)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: Cemaat (3)
29 Haziran 2016
İslami Kavramalr: CEMAAT (2)
29 Haziran 2016
İslami Kavrmlar: CEMAAT (1)
29 Haziran 2016
İslami Kavramalr: SAHABE (5)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SAHABE (4)
29 Haziran 2016
İslami Kavramlar: SAHABE (3)
12 Mayıs 2015
İslami Kavramlar: SAHABE (2)
10 Mayıs 2015
İslami Kavramlar: Millet Sistemi ve Irkçılık (2)
09 Mayıs 2015
İslami Kavramlar: SAHABE (1)
13 Nisan 2015
İslami Kavramlar: Millet Sistemi ve Irkçılık (1)
09 Nisan 2015
İslami Kavramlar: ŞEFAAT (5)
31 Mart 2015
İslami Kavramlar: ŞEFAAT (4)
25 Mart 2015
İslami Kavramlar: AHD-İ MÎSAK (4)
20 Mart 2015
İslami Kavramlar: ŞEFAAT (3)
10 Mart 2015
İslami Kavramlar: ŞEFAAT (2)
27 Şubat 2015
İslami Kavramlar: ŞEFAAT (1)
25 Şubat 2015
İslami Kavramlar: AHD-İ MÎSAK (5)
25 Aralık 2014
İslami Kavramlar: AHD-İ MÎSAK (3)
24 Kasım 2014
İsami Kavramlar: AHD-İ MÎSAK (2)
24 Ekim 2014
İslami Kavramlar: AHD-İ MÎSAK (1)
24 Ekim 2014
Selefilik Şia ve Vahdet
Haber Yazılımı